Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναγκάστηκε να χαρακτηρίσει το 2010 ως ευρωπαϊκό έτος Καταπολέμησης της Φτώχειας, καθώς πλέον, εκτός από τις χώρες του τρίτου κόσμου, ένας ανησυχητικός αριθμός ευρωπαίων πολιτών εξακολουθεί να ζει στη φτώχεια και να έχει περιορισμένη έως και μηδαμινή πρόσβαση στα βασικά αγαθά. Μάλιστα, σύμφωνα με τη Eurostat, το 17% του πληθυσμού της ΕΕ ζει κάτω από το όριο της φτώχειας, δηλαδή περίπου 80.000.000 άνθρωποι.
Αν στην κατάστασή τους συνυπολογιστεί και ο κοινωνικός αποκλεισμός που αντιμετωπίζουν, κρίνεται αδήριτη η ανάγκη της περαιτέρω ενεργοποίησης τόσο του κρατικού όσο και του κοινοτικού μηχανισμού σε μια προσπάθεια συστηματικής καταπολέμησης του φαινομένου.
Τα δυο αυτά φαινόμενα μαστίζουν ιδιαίτερα τα πιο ευάλωτα κοινωνικά στρώματα, όπως οι γυναίκες, σε βαθμό όπου τείνει να γίνουν αλληλένδετες οι έννοιες του κοινωνικού αποκλεισμού και της φτώχειας με την γυναικεία ύπαρξη.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Γυναίκας είναι ευκαιρία να ασχοληθούμε ξανά με αυτή τη πραγματικότητα.
Η απελευθέρωση της γυναίκας μέσα από ιδέες της ισότητας και της ελευθερίας κατακτήθηκαν, παρόλα αυτά πλήττονται περισσότερο.
Ο αυξημένος αριθμός γυναικών σε επίπεδο φτώχειας δεν αποτελεί μόνο ευρωπαϊκό πρόβλημα, αλλά και εθνικό.
Τα στοιχεία αποκαλύπτουν ότι οι γυναίκες είναι απροστάτευτες μπροστά στον κοινωνικό αποκλεισμό, ο οποίος κατά βάση οφείλεται στη διατήρηση των ανισοτήτων και των διακρίσεων διαρθρωτικού και κοινωνικοπολιτικού χαρακτήρα.
Δεν είναι μόνο η γυναίκα ως υπόσταση, πλήττεται η γυναίκα-σύζυγος, εργαζόμενη, μητέρα, άνεργη, διαζευγμένη, χήρα, ηλικιωμένη, η νέα γυναίκα.
Στη διάσκεψη γυναικών στο Πεκίνο (1995) καθορίστηκαν πέντε διαστάσεις βίας, μια εξ αυτών ήταν και η οικονομική.
Ανισότητα αμοιβών, υπερδιπλάσια η ανεργία στις γυναίκες από ότι στους άνδρες, καθώς και στις νέες από τους νέους.
Καταπάτηση ασφαλιστικών δικαιωμάτων, ανεπαρκής στήριξη της μονογονεϊκής οικογένειας, έλλειψη θεσμικού πλαισίου στήριξης κακοποιημένων γυναικών και άλλα πολλά που οδηγούν στην καταπάτηση των ονείρων και των αναγκών, προσβάλλοντας την αξιοπρέπεια τους.
Φυσικά, και οι μετανάστριες έρχονται αντιμέτωπες με το ίδιο ζήτημα.
Από τη μία αντιμετωπίζουν πρόβλημα κοινωνικής ενσωμάτωσης, δυσκολία πρόσβασης σε απασχόληση και εκπαίδευση, και από την άλλη βρίσκονται απέναντι σε φαινόμενα ρατσισμού, κοινωνικής απαξίωσης και αποκλεισμού που εμποδίζουν την εναρμόνιση τους με τη χώρα υποδοχής.
Όλοι γνωρίζουμε το εύρος της κατάστασης για αυτό όλοι πρέπει να συμβάλουμε στην εξάλειψη του φαινόμενου «η φτώχεια είναι γένους θηλυκού».
Η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός αποτελούν απειλή για την ανάπτυξη της χώρας, την ανταγωνιστικότητα, την παραβίαση των δικαιωμάτων, του σεβασμού και της αξιοπρέπειας των ανθρώπων και ιδιαίτερα της γυναίκας.
Οι ίσες ευκαιρίες είναι αναφαίρετο δικαίωμα όλων μας.
Είναι απορίας άξιον πως η κυβέρνηση παραβλέπει τα κεκτημένα, παραβλέπει τα δικαιώματα και λειτουργεί χωρίς σύνεση, χωρίς συμπόνια, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το πάγωμα μισθών, αλλά και την κατάργηση επιδομάτων και δώρων Πάσχα, άδειας και Χριστουγέννων.
Η Κυβέρνηση αγνόησε τα βογγητά του ελληνικού λαού που μαστίζεται από την οικονομική κρίση και αφέθηκε σε μια πρόσκαιρη λύση. Σε μια λύση μονάχα για ‘'τα μάτια του κόσμου'', του ευρωπαϊκού, σε μια ακόμα επικοινωνιακή κίνηση χωρίς να έχουν υπολογίσει τις συνέπειες, ούτε τα κοινωνικά στρώματα που θα υποφέρουν, πληρώνοντας άδικα τα «σπασμένα» για ακόμη μια φορά.
Έχουμε δουλειά να κάνουμε για να βγούμε από την κρίση, την κρίση την κοινωνική πάνω από όλα. Πολλή δουλειά, πέρα από περικοπές μισθών και αλλεπάλληλες αυξήσεις.
Δουλειά για να αναπτυχθεί η ανταγωνιστικότητα, η αλληλεγγύη, η δικαιοσύνη, οι πραγματικές κινητήριες δυνάμεις της κοινωνίας μας.
Η θέση της γυναίκας σήμερα σαφώς οφείλεται σε γυναίκες που αγωνίστηκαν και διεκδίκησαν τα προφανή δικαιώματα και την ισότιμη αντιμετώπιση όλων γύρω της.
Χωρίς να υποτιμούμαι αυτή την προσπάθεια ίσως θα πρέπει να στρέψουμε το βλέμμα μας και στη σύγχρονη γυναίκα. Στη νέα γυναίκα αυτής της εποχής.
Έχοντας γεννηθεί σε ένα σχετικά αποδεκτό περιβάλλον για την θέση της θα περίμενε κανείς να συνεχίσει να διεκδικεί τα κεκτημένα, όχι να παλεύει για τα στοιχειώδη.
Τα ποσοστά γυναικών σε κατάσταση φτώχειας θα πρέπει εμάς ως γυναίκες να μας αφυπνίσουν και να μας ενεργοποιήσουν να μελετήσουμε τις πιθανές αιτίες αυτής της κατάστασης.
Η απουσία των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων ή μεγάλη παρουσία σε θέσεις με τις χαμηλότερες αμοιβές, σε κατάσταση ανασφάλειας απέχει πολύ με το πρότυπο της νέας γυναίκας του 21ου αιώνα.
Είναι μια παράμετρος στην οποία πρέπει να στρέψουμε το βλέμμα μας.
Έλλειψη παιδείας και πολιτισμού, όχι της ίδιας της κοινωνικά αποκλεισμένης γυναίκας, αλλά του κράτους, της πολιτείας, του εργοδότη, του περίγυρου της γενικά.
Εκεί πρέπει να στραφούν όλες οι πολιτικές. Ομαδικές δράσεις, ενίσχυση του πολυδιάστατου ρόλου της γυναίκας, κίνητρα για την αγορά εργασίας αλλά και κρατική εξασφάλιση των ρόλων και των ιδιοτήτων που πιθανά καταλαμβάνει στην κοινωνία.
Κρίνεται αναγκαίο λοιπόν η ανάληψη πρωτοβουλιών:
Σε κοινοτικό επίπεδο οφείλουμε να:
Ενίσχυση του δημόσιου χαρακτήρα των πολιτικών και δράσεων που αφορούν θέματα κοινωνικής ένταξης και αφομοίωσης.
Στήριξη -οικονομική και ηθική- και προώθηση εθελοντικών οργανισμών και ενεργειών.
Συμμετοχή των επιχειρηματικών και κοινωνικών εταίρων σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο.
Ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης γύρω από το θέμα.
Οι γυναικείες οργανώσεις ως ομάδες πίεσης να' χουν χώρο για να ακουστεί η φωνή τους.
Καταπολέμηση του ρατσισμού και των διακρίσεων.
Σε εθνικό επίπεδο πρέπει να:
Αναπροσαρμογή του συστήματος ασφάλισης, συνταξιοδότησης, αμοιβών με βάση την εργασία, την οικογενειακή και την οικονομική κατάσταση της γυναίκας.
Βρεφονηπιακοί σταθμοί και ολοήμερα σχολεία να βοηθούν την ίδια είτε είναι εργαζόμενη είτε όχι.
Κίνητρα για απασχόληση.
Προώθηση ευέλικτου ωραρίου για τη γυναίκα .
Απασχόληση άνεργων γυναικών σε φορείς κοινής ωφέλειας,
Ψυχολογική στήριξη από αρμόδιους γυναικών.
